Cọ dầu, dứa hủy hoại đất đai của người bản địa ở Đông Nam Á

RIPVN | Các đồn điền cọ dầu ở Indonesia và các vườn cây ăn quả thương mại ở Philippines đã đuổi người bản địa và các cộng đồng nông thôn ra khỏi các vùng đất của họ bất chấp các luật lệ được đặt ra nhằm bảo vệ những người này, các nhà nhóm bảo vệ nhân quyền cho biết như vậy. 

Các doanh nghiệp đầy quyền lực, các quan chức tham nhũng và những nhóm bán quân sự đang thúc đẩy bạo lực chống lại các cộng đồng nông thôn Philippines, tổ chức Global Witness có trụ sở tại Anh Quốc cho biết như vậy hồi hôm Thứ Ba, 24 tháng 9 năm 2019. 

«Các hoạt động thương mại từ than đá đến kinh doanh nông nghiệp, từ khai khoáng đến du lịch, được phép hoạt động tràn lan và gây thiệt hại không thể khắc phục cho cuộc sống của thường dân Philippines», Ben Leather, một nhà vận động cấp cao của Global Witness, cho biết trong một báo cáo.

«Các công ty quốc tế vẫn chưa thực hiện đúng trách nhiệm để tránh các xung đột – đặc biệt là ở các quốc gia như Philippines, nơi mà luật bảo vệ đất đai và quyền của người bản địa vẫn chưa được thực thi thường xuyên». 

Hồi đầu năm nay, các nhóm bảo vệ nhân quyền cho biết nước này là quốc gia có các nhà hoạt động vì quyền đất đai chết nhiều nhất thế giới trong năm 2018 bởi các vụ giết người đang diễn ra dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte.

Ở phía Tây đảo Palawan thì có ít nhất 12 nhà hoạt động vì quyền đất đai đã bị giết hại kể từ năm 2004 khi cố gắng ngăn chặn việc khai thác gỗ bất hợp pháp để xây dựng khách sạn mà phần nhiều trong số đó có quan hệ với các chính trị gia, Global Witness cho biết.

Cũng theo Global Witness, tại tỉnh Bukidnon ở phía bắc Mindanao, một nhà cung cấp nguyên liệu cho công ty thực phẩm Del Monte có trụ sở tại Hoa Kỳ cũng có liên quan đến bạo lực đối với người dân bản địa, những người bị lấy đất để trồng dứa. 

Người phát ngôn của công ty Del Monte thì khẳng định báo cáo của Global Witness không hề có một chút sự thật nào. 

«Del Monte Philippines phủ nhận hoàn toàn báo cáo … ngụ ý hành vi kinh doanh không phù hợp. Del Monte thúc đẩy mạnh mẽ phúc lợi của các bên liên quan trên toàn chuỗi cung ứng toàn cầu và khiến các đối tác của họ cũng làm như vậy.»

Chịu đựng gánh nặng 

Theo nhóm vận động Quyền và Sáng kiến Tài nguyên (Rights and Resources Initiative) có trụ sở tại Washington, Hoa Kỳ thì trên toàn cầu, cộng đồng bản địa và cư dân địa phương sở hữu hơn một nửa diện tích đất theo các quyền truyền thống hoặc truyền thống. Tuy nhiên, họ có quyền hợp pháp chỉ khoảng 10% diện tích đất mà thôi. 

Theo  Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại New York (HRW) thì tại Indonesia, luật pháp yếu kém, sự giám sát của chính phủ kém và sự thất bại của những người trồng dầu cọ trong việc bảo vệ nhân quyền đã tàn phá các vùng đất của người bản địa ở các tỉnh West Kalimantan và Jambi. 

Từ năm 2001 đến 2017, Indonesia – nhà sản xuất dầu cọ hàng đầu thế giới – đã mất 24 triệu ha diện tích rừng, diện tích gần bằng diện tích của Vương quốc Anh, theo báo cáo của HRW được công bố hôm thứ Hai.

Các nhà môi trường cho rằng cho việc mất rừng và khói bụi là do việc đốt cây rừng để lấy đất trồng cây cọ dầu, được sử dụng trong nấu ăn và sản xuất các mặt hàng như xà phòng và dầu gội, thực phẩm ăn nhẹ, pizza, bánh mì và nhiên liệu sinh học.

«Các xung đột liên quan đến đất đai thường có liên hệ với các đồn điền dầu cọ, những nơi đã ảnh hưởng xấu đến quyền của người dân bản địa đối với rừng, sinh kế, thực phẩm, nước và văn hóa của họ ở Indonesia», HRW nói.

«Các cộng đồng bản địa sẽ tiếp tục gánh chịu tác động của các đồn điền dầu cọ.»

Hai công ty dầu cọ có tên trong báo cáo là PT Ledo Lestari và PT Sari Aditya Loka 1 đã không trả lời khi được hỏi ý kiến đánh giá nội dung các báo cáo trên.

Cơ quan giám sát ngành công nghiệp dầu cọ, Hội nghị bàn tròn về dầu cọ bền vững (RSPO), đã cam kết giải quyết nạn phá rừng, cho biết cả hai công ty đều không phải là thành viên của họ.

Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố sẽ trả lại 12.7 triệu ha đất cho người dân bản địa sau phán quyết của tòa án lịch sử năm 2013 nhằm chấm dứt sự kiểm soát của nhà nước đối với các khu rừng truyền thống của người bản địa.

Vào tháng 6, các nhà chức trách cho biết một lệnh cấm khai thác rừng mới để lập đồn điền cọ dầu hoặc hoạt động khai thác gỗ, đã được gia hạn từ năm 2011, sẽ có hiệu lực vĩnh viễn.

But an outbreak of forest fires in recent weeks highlighted uneven progress, said Juliana Nnoko-Mewanu, a HRW researcher.

“The fires are raging in the backdrop of a larger system that facilitates the deprivation of indigenous land rights, and are yet another threat to the indigenous communities and their ancestral forests,” she said.

Chưa có bình luận nào

Hãy cho mọi người biết quý vị nghĩ gì về vấn đề này

Địa chỉ email của quý vị sẽ được giữ kín