Người bản địa Đài Loan đấu tranh đòi sở hữu đất tổ tiên

RIPVN | Công viên Hòa Bình là nơi bình yên khác xa với khung cảnh náo nhiệt của thành phố Đài Bắc, là nơi cho người dân cuốc bộ buổi sáng, những người đi dạo ăn trưa, cùng với đó là một trại của người bản địa biểu tình đòi công lý. 

Trong nhiều tháng qua, nhóm nhỏ đã sống trong các lều ở một góc của công viên, với một nhà bếp tạm thời và một cụm đá được tô màu, hình ảnh và áp phích truy tìm lịch sử của người bản địa Đài Loan và cuộc chiến giành quyền sở hữu đất đai của họ. 

Người bản địa Đài Loan muốn bãi bỏ một quy định, được công bố vào năm 2018 vì cho rằng quy định này phủ nhận quyền của họ đối với đất tổ tiên.

Các quy định này phân định lãnh thổ truyền thống và trả lại cho người bản địa. Nhưng chúng bị giới hạn chỉ trong các phần đất thuộc sở hữu nhà nước và không bao gồm đất tư nhân. Tuy nhiên, theo nhóm những người bản địa Đài Loan thì phần lớn lãnh thổ truyền thống của họ bị chiếm đóng hiện nay  là đất tư nhân. 

«Chúng tôi đã bị chính phủ phản bội», cô Panai Kusui, một ca sĩ và cũng là người lãnh đạo phong trào của người bản địa Đài Loan nhận xét. 

«Chúng tôi là những cư dân nguyên thủy của hòn đảo này, những người đã cùng nhau trông coi các vùng đất này trước khi có khái niệm đất công hữu và đất từ hữu. Quy định này đã phủ nhận sở hữu của chúng tôi đối với những thứ thuộc về chúng tôi», cô cho biết thêm. 

Người bản địa Đài Loan chiếm 2% trong số 23 triệu rưỡi người ở quốc đảo này, và từ lâu nay họ luôn chịu thiệt thòi hơn, sống trong nghèo đói, ít học, và thất nghiệp nhiều hơn so với những người Hoa đến từ Đại lục. 

Trong một động thái chưa từng có, Tổng thống mới đắc cử, bà Tsai Ing-wen (Thái Anh Văn), hồi năm 2016 đã công khai xin lỗi người bản địa về «những thế kỷ đau đớn và những người đãi», và hứa sẽ cải thiện cuộc sống người bản địa. 

Một bước thừa nhận quyền sở hữu đất đai truyền thống của người bản địa, Hội đồng Dân bản địa (CIP) thuộc chính phủ Đài Loan, hồi tháng 2 năm 2018 đã tuyên bố 1.8 triệu héc-ta đất (tức gần một nửa diện tích đảo Đài Loan) là các vùng đất truyền thống của người bản địa. 

Khoản 90% diện tích đất này là đất công, và người bản địa có thể tuyên bố sở hữu và có thể phát triển theo ý muốn của họ, Kolas Yotaka, một nhà lập pháp thuộc đảng Dân Tiến cầm quyền, thuộc bộ tộc Amis cho biết như vậy. 

Vẫn còn đất tư hữu chưa thể tuyên bố

Bà nghị viên Kolas cho biết thêm «Văn bản luật này cho phép chúng tôi lấy lại quyền quản trị trên phần lớn các lãnh thổ tổ tiên của chúng tôi. Đây là một bước tiến rất lớn». 

«Không ai tranh cãi về việc chúng tôi là chủ nhân nguyên thủy của vùng đất này. Tuy nhiên, ngày nay có đến 98% dân số không phải là người bản địa và chúng ta không thể quay lại nguyên trạng như 400 năm trước», bà Kolas cho biết. .

Người ta cho rằng những cư dân đầu tiên của đảo Đài Loan là các bộ tộc thuộc nhóm Nam Đảo (như người Chăm, người Jrai, Mnong, …), sống bằng nghề săn bắn và trồng trọt trên hòn đảo này hằng nghìn năm trước khi có sự di cư của người Hán từ Trung Hoa Đại Lục hồi thế kỷ thứ 17. 

Cùng với sự nhập của người Hán, người bản địa phải đối mặt với bạo lực và mất đất, và người bản địa tiếp tục bị gạt ra ngoài lề xã hội bởi tay của các thực dân Nhật Bản trong thế kỷ thứ 19. 

Sau khi Kuomintang (Quốc Dân Đảng) nắm quyền hồi năm 1945,  quyền được tiếp cận đất đai tổ tiên của người bản địa càng bị hạn chế hơn nữa khi chính quyền cho xây dựng các thành phố hiện đại, đường sắt tốc độ cao, và cho xây dựng công viên quốc gia, cũng như các khu du lịch. 

Luật Các Quyền Căn bản của Người Bản địa được thông qua hồi năm 2005 đã mở rộng quyền hạn đối với các bộ tộc bản địa ở Đài Loan. 

Tuy nhiên, việc thực hiện luật này đã bị trì trệ, Panai cho biết như vậy

«Các nhà lãnh đạo Bản địa muốn có lại các lãnh thổ truyền thống», Scott Simon, đồng Chủ tịch viện nghiên cứu Đài Loan thuộc trường Đại học Ottawa nhận định. «Nhưng bất kỳ luật pháp nào luôn phải chịu sự thương lượng và thỏa hiệp»

Bà Tsai đã thừa nhận những thất bại trong quá khứ trong việc thực thi luật Người bản địa, và đã hứa cho người bản địa một ủy ban tư pháp, cũng như giáo dục, chăm sóc sức khỏe và cơ hội kinh tế tốt hơn.

Ủy ban Người bản địa (CIP) đã yêu cầu gần 750 cộng đồng bản địa ở Đài Loan nộp yêu cầu công nhận lãnh thổ truyền thống của họ theo luật năm 2017. Và theo Kolas, có hơn 250 bộ lạc đã gửi yêu cầu. 

«Có sự phân hóa trong nội bộ người bản địa về vấn đề luật, tuy nhiên phần đông hoan nghênh nó», bà Kolas cho biết. 

«Chúng tôi đã bị lãng quên trong một thời gian dài – chúng tôi đang mất ngôn ngữ, truyền thống của chúng tôi. Nhưng ít nhất bây giờ có một quy trình để chúng tôi xác định đất của mình và lấy lại». 

Quyền đất đai của người Bản địa gây tranh cãi trên toàn cầu

Ở các quốc gia nghèo đói ở Châu Á, Mỹ Latin, và cũng như ở Việt Nam, người bản địa không có quyền sở hữu về đất đai cũng như phải đối mặt với các nhà chức trách địa phương, những công ty khai khoáng (như Bauxite Tây Nguyên) và những người chặt phá rừng, luôn tìm cách chiếm hữu đất đai của người bản địa. 

Riêng ở các quốc gia giàu có như Australia, Canada thì người bản địa đang đàm phán với các chính phủ để có tiếng nói lớn hơn về đất đai và tài nguyên.

Chưa có bình luận nào

Hãy cho mọi người biết quý vị nghĩ gì về vấn đề này

Địa chỉ email của quý vị sẽ được giữ kín